Κατάγματα σε παιδιά

     Τα παιδιατρικά κατάγματα διαφέρουν σημαντικά από αυτά των ενηλίκων λόγω της ιδιαίτερης δομής των αναπτυσσόμενων οστών των παιδιών. Τα παιδικά οστά είναι πιο ελαστικά, έχουν παχύτερο περίοστεο (το «περίβλημα» του οστού) και διαθέτουν τις επιφυσιακές πλάκες που είναι υπεύθυνες για την ανάπτυξη. Τα κατάγματα στα παιδιά έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ως προς τους μηχανισμούς κάκωσης, επουλώνονται πιο γρήγορα, έχουν μεγαλύτερη ικανότητα διόρθωσης παραμορφώσεων αλλά και ιδιαίτερες επιπλοκές.

 Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των καταγμάτων σε παιδιά

Διαφορετικοί μηχανισμοί : το οστό στα παιδιά δεν έχει την ίδια ακαμψία και αντοχή, οπότε ακόμη και πιο μικρές δυνάμεις μπορεί να προκαλέσουν μη ολοκληρωμένα κατάγματα
Διαφορετικοί τύποι καταγμάτων

    • Τύπου χλωρού ξύλου (greenstick): Το οστό σπάει σαν φρέσκο κλαδί – σπάει από τη μία πλευρά και λυγίζει από την άλλη.
    • Πλαστική παραμόρφωση: Το οστό λυγίζει χωρίς να σπάσει.
    • Ατελή κατάγματα: Πολύ συχνά στα παιδιά.
    • Κατάγματα επιφυσιακών πλακών (Salter-Harris): Ιδιαίτερη προσοχή, γιατί μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη του οστού.
    • Οι συνδεσμικές κακώσεις είναι σπάνιες, αλλά τα κατάγματα πολύ συχνά.

Γρήγορη επούλωση:  Τα παιδιά παράγουν άφθονο ιστό κολλαγόνου και έχουν καλύτερη αιμάτωση. Ανάλογα και με την ηλικία του παιδιού οι χρόνοι επούλωσης διαφέρουν σημαντικά από τους ενήλικες. Λόγω της ταχύτητας επούλωσης η εκτίμηση μετά από κάκωση πρέπει να αναζητηθεί άμεσα.

Δυνατότητα αυτοδιόρθωσης  της παραμόρφωσης (remodeling) Όσο μικρότερο είναι το παιδί, τόσο καλύτερα διορθώνονται οι παραμορφώσεις με την ανάπτυξη.

Ταχεία κινητοποίηση: τα παιδιά θα παρουσιάσουν συγκριτικά λιγότερη δυσκαμψία μετά από ακινητοποίηση σε σχέση με τους ενήλικες 

Κίνδυνοι: η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η βλάβη στη επιφυσιακή πλάκα, που μπορεί να προκαλέσει διαταραχή της ανάπτυξης με συχνότερα αποτελέσματα την βράχυνση ή μη φυσιολογική κλίση του οστού.

Συμπτώματα και Διάγνωση

     Εκτός από τον τοπικό πόνο, τα παιδιά θα αποφύγουν να χρησιμοποιήσουν το άκρο και υπάρχει πρήξιμο ή παραμόρφωση. Οι γονείς πρέπει να αποφεύγουν την ενθάρρυνση για πρόωρη κίνηση και να χορηγήσουν παυσίπονα χωρίς ιατρική εκτίμηση. Σε ατελή κατάγματα συχνά δεν θα υπάρχει καμία παραμόρφωση και τα συμπτώματα θα είναι απροσδόκητα ήπια.  Απεικονιστικά γίνονται ακτινογραφίες και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις υπέρηχος ή αξονική-μαγνητική τομογραφία. Αρκετές φορές οι ακτινογραφίες δεν θα αναδείξουν ατελή κατάγματα χωρίς παρεκτόπιση ή κατάγματα στις επιφυσιακές πλάκες. Η κλινική εκτίμηση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Αρχές Θεραπείας

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο του κατάγματος και την ηλικία του παιδιού.
Συντηρητική θεραπεία είναι η πρώτη επιλογή στα περισσότερα παιδιατρικά κατάγματα.
Κλειστή ανάταξη αν υπάρχει μη αποδεκτή παρεκτόπιση των τμημάτων του οστού και γύψος ή νάρθηκας.
Όπως αναφέρθηκε ήδη τα παιδιά ανέχονται καλά τον γύψο και κινητοποιούνται πολύ γρήγορα.
Χειρουργική επέμβαση είναι αναγκαία όταν:
Το κάταγμα είναι πολύ μετατοπισμένο.
Υπάρχει βλάβη σε αγγεία ή νεύρα.
Επηρεάζεται η άρθρωση ή επιφυσιακή πλάκα.
Η χειρουργική αποκατάσταση παιδιατρικών καταγμάτων έχει ιδιαίτερες τεχνικές και εμφυτεύματα προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες των αναπτυσσόμενων οστών.

Φυσικοθεραπεία χρειάζεται λιγότερο συχνά από ότι στους ενήλικες, αλλά είναι σημαντική σε σύνθετα κατάγματα και έχει επίσης ιδιαιτερότητες σε σχέση με την φυσικοθεραπεία στους ενήλικες.

Συμπέρασμα Τα παιδιά έχουν εκπληκτική ικανότητα επούλωσης των οστών . Οι περισσότεροι μικροί τραυματισμοί αντιμετωπίζονται με ακινητοποίηση και σωστή παρακολούθηση, με άριστα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Το κλειδί είναι η έγκαιρη και σωστή αρχική αντιμετώπιση. .