Υπέρηχος μυοσκελετικού
Ο υπέρηχος μυοσκελετικού συστήματος είναι μια σύγχρονη, ανώδυνη και ακίνδυνη απεικονιστική εξέταση που χρησιμοποιεί ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας για να ελέγξει τους μύες, τους τένοντες, τους συνδέσμους, τις αρθρώσεις, τα νεύρα και τα έλυτρα των τενόντων σε πραγματικό χρόνο. Η χρήση του υπέρηχου στην Ορθοπαιδική αυξάνεται συνεχώς καθώς αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στην απεικονιστική εκτίμηση και παρακολούθηση των Ορθοπαιδικών παθήσεων. Τα υπερηχογραφικά μηχανήματα και οι αντίστοιχοι ηχοβολείς για το μυοσκελετικό σύστημα εξελίσσονται και η ευκρίνεια και απεικονιστική τους ακρίβεια βελτιώνεται συνεχώς. Σε κάποιες παθήσεις και κακώσεις η ακρίβεια πλησιάζει της μαγνητικής τομογραφίας.
Ο υπερηχογράφος εκπέμπει ηχητικά κύματα τα οποία αντανακλώνται στους ιστούς δίνοντας λεπτομερείς ανατομικές εικόνες. Η εξέταση δεν έχει ακτινοβολία, ούτε μαγνητικό πεδίο, οπότε ουσιαστικά δεν έχει αντενδείξεις όπως η εγκυμοσύνη, η παρουσία βηματοδότη και περιορισμούς όπως η κλειστοφοβία ή μεταλλικά αντικείμενα στο σώμα.
Που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο υπέρηχος στο μυοσκελετικό σύστημα
Παθήσεις στις οποίες έχει χρησιμότητα είναι αρθρίτιδες ( οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα κα), μυϊκές παθήσεις, τενοντίτιδες και ρήξεις τενόντων, τενοντοελυτρίτιδες, αθλητικές κακώσεις, θλάσεις και μετατραυματικά αιματώματα καθώς και όγκοι του μυοσκελετικού όπως γάγγλια κα. Ο υπέρηχος δεν μπορεί να διαπεράσει τα οστά, μπορεί όμως να αναδείξει το περίγραμμα των οστών και να βοηθήσει την διάγνωση και παρακολούθηση σε ρωγμώδη κατάγματα που δεν εμφανίζονται στην απλή ακτινογραφία.
Πώς γίνεται η εξέταση;
Ο ασθενής κάθεται ή ξαπλώνει άνετα. Μερικές φορές κάποιες αρθρώσεις τοποθετούνται στην κατάλληλη θέση ώστε να είναι καλύτερα προσβάσιμοι – ” ορατοί ” οι ιστοί προς εξέταση. Χρησιμοποιείται τοπικά ένα ειδικό τζελ στο δέρμα και ο ηχοβολέας (κεφαλή του υπερήχου) περνάει χωρίς πίεση πάνω στην περιοχή που εξετάζει. Η εξέταση διαρκεί συνήθως 10–20 λεπτά και είναι εντελώς ανώδυνη.
Πλεονεκτήματα
Η δυνατότητα διενέργειας στο ιατρείο, η απουσία ακτινοβολίας και το γεγονός ότι είναι οικονομικά προσιτή δίνουν την δυνατότητα αφενός άμεσης απεικόνισης και αξιολόγησης πολλαπλών περιοχών, αφετέρου την επανάληψη της εξέτασης και την παρακολούθηση πχ της πορείας αποκατάστασης μυϊκών θλάσεων.
Σημαντικό πλεονέκτημα του υπέρηχου σε σχέση με άλλες απεικονιστικές μεθόδους ( δεν είναι δυνατό με αξονική ή μαγνητική τομογραφία) είναι η δυνατότητα εξέτασης κατά την κίνηση μιας άρθρωσης και των παρακείμενων ιστών και μαλακών μορίων( δυναμική αξιολόγηση). Επίσης είναι πολύ εύκολη η σύγκριση της περιοχής ενδιαφέροντος με την αντίστοιχη υγιή πλευρά του σώματος. Πλεονέκτημα επίσης είναι η δυνατότητα καθοδηγούμενων εγχύσεων και επεμβατικών διαδικασιών σε δύσκολα σημεία με μεγάλη ακρίβεια χωρίς την ακτινοβολία της ακτινοσκόπησης ή της αξονικής τομογραφίας.
Περιορισμοί
Οι περιορισμοί της υπερηχογραφικής εξέτασης στο μυοσκελετικό είναι η δυσκολία αρθρώσεων και ιστών “βαθιά” μέσα στο σώμα καθώς και το γεγονός ότι δεν μπορεί να διαπεράσει οστικές δομές να απεικονίσει δηλαδή την πλήρη δομή των οστών. Εκεί η ακτινογραφία, η αξονική τομογραφία και η μαγνητική τομογραφία υπερέχουν και προτιμούνται.
Η ποιότητα της εξέτασης επηρεάζεται σημαντικά από την ικανότητα και σωστή τεχνική του εξεταστή. Επίσης από την λεπτομερή γνώση και τις δυνατότητες του μηχανήματος υπερήχων καθώς και την επιλογή του κατάλληλου ηχοβολέα, οπότε η εκπαίδευση, η εμπειρία και ο άρτιος εξοπλισμός είναι απαραίτητα.
Ο υπέρηχος του μυοσκελετικού αποτελεί μία σύγχρονη απεικονιστική μέθοδο φιλική και προσιτή στον ασθενή χωρίς αντενδείξεις ή κινδύνους με πολλά πλεονεκτήματα και ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για τον Ορθοπαιδικό τόσο διαγνωστικά αλλά και θεραπευτικά.
